
Υπάρχει όριο στη μαγεία του Λούκα; Το ερώτημα μπορεί να ακούγεται βλάσφημο για τους οπαδούς των Λος Άντζελες Λέικερς, που απολαμβάνουν το εντυπωσιακό ξεκίνημα του Λούκα Ντόντσιτς, το οποίο είναι ένα από τα καλύτερα της σεζόν στο NBA. Παρ’ όλα αυτά, αξίζει να το παρακολουθούμε, καθώς ο Σλοβένος σταρ ξεπερνά τα όρια της καλαθοσφαιρικής παραγωγής.
Ο Ντόντσιτς έχει πάρει τη θέση του φαβορί στη συζήτηση για το MVP, με μέσο όρο 38,1 πόντους ανά αγώνα. Αν διατηρήσει αυτόν τον μέσο όρο, θα ξεπεράσει τον Μάικλ Τζόρνταν ως τον υψηλότερο σκόρερ από τη συγχώνευση NBA και ABA το 1976. Ταυτόχρονα, ο γκαρντ των Λέικερς καταγράφει ιστορικό ποσοστό χρήσης, δηλαδή το ποσοστό των κατοχών της ομάδας του που καταλήγουν σε σουτ, βολή ή λάθος. Με αυτόν τον δείκτη βρίσκεται ανάμεσα σε όσους είχαν τη βαρύτερη επιθετική επιβάρυνση στην ιστορία του πρωταθλήματος.
Δεδομένου ότι οι παίκτες με τόσο υψηλή χρήση δεν έχουν κατακτήσει ποτέ πρωτάθλημα, πρέπει να ανησυχούμε για το μεγάλο φορτίο του Ντόντσιτς;
Οι Λέικερς βρίσκονται μαζί με την καλύτερη βαθμολογία του πρωταθλήματος, με ρεκόρ 13-3. Αυτό οφείλεται κυρίως στο γεγονός ότι κανένας αντίπαλος δεν κατάφερε να περιορίσει αποτελεσματικά τον Ντόντσιτς, ο οποίος έχει ήδη επτά εμφανίσεις με 40 πόντους και δύο με 50. Η ομάδα έχει διαφορά +15,3 στο net rating όταν ο Σλοβένος βρίσκεται στο παρκέ και έχει καταγράψει επτά νίκες με διψήφια διαφορά.
Η εξάρτηση των Λέικερς από τον Ντόντσιτς ανοίγει ξανά τη συζήτηση για τους κινδύνους της υπερβολικής κυριαρχίας του μπάλας στον έναν παίκτη. Όταν ένας μόνο παίκτης ευθύνεται τόσο πολύ για την επιτυχία της ομάδας, το ρόστερ μένει εκτεθειμένο σε περίπτωση τραυματισμού. Παράλληλα, αυξάνεται ο κίνδυνος να μειωθεί η απόδοση του παίκτη λόγω κόπωσης.
Πρόκειται για ένα γνώριμο αφήγημα που ξεκινά πριν από δεκαετίες: ο Τζόρνταν έπρεπε να μοιράζει περισσότερο την μπάλα, ο Άλεν Άιβερσον δεν μπορεί να τα καταφέρει μόνος του, ο Ράσελ Γουέστμπρουκ είναι «ballhog». Τώρα, η πορεία των Λέικερς προς τον τίτλο θα κριθεί από το αν θα αποφύγουν τις παγίδες που έπληξαν τους προηγούμενους υπερ-επιθετικούς σούπερ σταρ.
Γιατί ο Ντόντσιτς αντιμετωπίζει ένα δύσκολο προηγούμενο
Οι συνθήκες είναι ιδανικές για τον Ντόντσιτς ώστε να σπάσει τα ρεκόρ σκοραρίσματος και χρήσης. Οι Λέικερς έχασαν πέντε από τους επτά κορυφαίους σκόρερ της προηγούμενης σεζόν και δεν περιμένουν από τους εξτρέμ να συνεισφέρουν σημαντικά στην επίθεση. Στα 27 του χρόνια, ο Ντόντσιτς βρίσκεται στο απόγειο της καριέρας του, είναι σε εξαιρετική φυσική κατάσταση και φαίνεται αποφασισμένος να αξιοποιήσει στο μέγιστο τον νέο του ρόλο ως το πρόσωπο των Λέικερς μετά τον Λεμπρόν Τζέιμς.
Ο τεχνικός των Λέικερς, Τζέι Τζέι Ρεντικ, εξήγησε την Τετάρτη γιατί ο Ντόντσιτς είναι τόσο αποτελεσματικός: «Το μεγάλο του όπλο είναι ο όγκος των τριπόντων σε συνδυασμό με την ικανότητά του να φτάνει στη βολή. Αν κοιτάξετε τους περισσότερους κορυφαίους σκόρερ, η ιστορία είναι παλιά όσο ο κόσμος. Ο Τζόρνταν και ο Κόμπι Μπράιαντ έφταναν στη γραμμή των βολών. Αυτό, μαζί με το ότι σουτάρεις 12 ή 13 φορές ανά αγώνα με 40% στα τρίποντα, σου επιτρέπει να σκοράρεις με μεγάλο όγκο».
Χάρη σε αυτά, το αρχικό έργο του Ντόντσιτς έχει ξεπεράσει κάθε προσδοκία.
Το γράφημα που ακολουθεί δείχνει το σκοράρισμα και το ποσοστό χρήσης για τους 285 παίκτες με τα περισσότερα λεπτά αγωνισμού στη σεζόν 2026-27. Ο Ντόντσιτς βρίσκεται μόνος του στην πάνω δεξιά γωνία, με μεγάλη απόσταση από μια ομάδα σούπερ σταρ που περιλαμβάνει τους Σάι Γκίλτζους-Αλεξάντερ, Βίκτορ Βεμπανιάμα, Στεφ Κάρι και Γιάννη Αντετοκούνμπο.
Το ποσοστό χρήσης του Ντόντσιτς, 40,4, είναι αυτή τη στιγμή το τρίτο υψηλότερο από το 1967, όταν άρχισε η καταγραφή. Ξεπερνιέται μόνο από τα 41,7 του Ράσελ Γουέστμπρουκ με το Όκλαχομα Σίτι Θάντερ την σεζόν 2016-17 και τα 40,5 του Τζέιμς Χάρντεν με τη Χιούστον Ρόκετς την σεζόν 2018-19.
Αν και η χρήση του Ντόντσιτς αποτελεί προσωπικό ρεκόρ καριέρας, η φετινή του απόδοση είναι προέκταση του αγαπημένου του στυλ παιχνιδιού και όχι μια ριζική, μεμονωμένη αλλαγή. Στην πραγματικότητα, η χρήση του ήταν 37,6 με τους Ντάλας Μάβερικς τη σεζόν 2022-23 και 38,1 με τους Λέικερς την προηγούμενη σεζόν. Και οι δύο επιδόσεις βρίσκονται ανάμεσα στις 10 υψηλότερες όλων των εποχών.
Υπάρχει, όμως, και μια δυσάρεστη αλήθεια: Ενώ 41 παίκτες έχουν καταγράψει ποσοστό χρήσης πάνω από 35,0 σε μια σεζόν, κανένας από αυτούς δεν κατέκτησε τον τίτλο εκείνη τη χρονιά. Στη λίστα περιλαμβάνονται Hall of Famers όπως οι Τζόρνταν, Άιβερσον, Μπράιαντ και Ντουέιν Γουέιντ, καθώς και μελλοντικοί Hall of Famers όπως οι Χάρντεν, Γουέστμπρουκ, Αντετοκούνμπο και Τζοέλ Εμπίντ.
Η εξήγηση είναι απλή: είναι ευκολότερο να κερδίσεις τίτλους με πολλούς σταρ και αξιόπιστους σκόρερ δίπλα τους. Αντίθετα, είναι δυσκολότερο και λιγότερο λογικό ένας παίκτης να κυριαρχεί πλήρως στην επίθεση της ομάδας, όταν συνυπάρχει με έναν ή περισσότερους σταρ.
Ο Τζόρνταν είναι το τυπικό παράδειγμα. Οι Σικάγο Μπουλς αποκλείστηκαν με 4-0 στον πρώτο γύρο από τους Μπόστον Σέλτικς τη σεζόν 1986-87, όταν η χρήση του έφτασε στο 38,3. Ωστόσο, η εξέλιξη του Σκότι Πιπέν, η ανάπτυξη του υπόλοιπου ρόστερ και η καθοδήγηση του προπονητή Φιλ Τζάκσον έφεραν τη χρήση του Τζόρνταν σε πιο λογικά επίπεδα για όλη τη δεκαετία του 1990. Σε κάθε μία από τις έξι σεζόν με τίτλους των Μπουλς, ο Τζόρνταν ηγήθηκε του πρωταθλήματος στο σκοράρισμα, με χρήση που κυμάνθηκε από 31,7 έως 34,7.
Παρόμοιες συνθήκες διαμόρφωσαν και τις πρωταθλητικές περιόδους των Μπράιαντ και Τζέιμς.
Η χρήση του Μπράιαντ έφτασε στο 38,7 τη σεζόν 2005-06, όταν οι Λέικερς έχασαν από τους Φοίνιξ Σανς στον πρώτο γύρο. Μετά την ενίσχυση της ομάδας με τους Πάου Γκασόλ και Λάμαρ Όντομ, η χρήση του Μπράιαντ υποχώρησε στο 32,2 και 32,3 τις πρωταθλητικές σεζόν 2008-09 και 2009-10.
Ο Τζέιμς κατέγραψε προσωπικό ρεκόρ χρήσης 33,8 με τους Κλίβελαντ Καβαλίερς τη σεζόν 2008-09, όταν έχασαν από τους Όρλαντο Μέιτζικ στους τελικούς Ανατολικής Περιφέρειας. Κατά τη διάρκεια των τεσσάρων πρωταθλητικών σεζόν του, η χρήση του κινήθηκε μεταξύ 30,2 και 32,0, καθώς συνυπήρχε επιτυχημένα με τους Γουέιντ, Κάιρι Ίρβινγκ και Άντονι Ντέιβις.
Ο Ντόντσιτς απέναντι στους δύο MVP της χρήσης
Ο Ντόντσιτς αναζητά ακόμη τον πρώτο του τίτλο, αλλά η καριέρα του έχει να διηγηθεί μια παρόμοια ιστορία του «λιγότερο είναι περισσότερο».
Τη σεζόν 2025-26, με το υψηλότερο ποσοστό χρήσης της καριέρας του (38,1), ο Ντόντσιτς υπέστη τραυματισμό στον δικέφαλο στον Απρίλιο, ο οποίος τον κράτησε εκτός όλων των playoffs των Λέικερς. Τη σεζόν 2022-23, με το δεύτερο υψηλότερο ποσοστό χρήσης του (37,6), οι Μάβερικς κατέρρευσαν προς το τέλος της σεζόν και δεν προκρίθηκαν στα playoffs.
Αντίθετα, η πορεία του Ντόντσιτς στα playoffs που έφτασε ως τους τελικούς του 2024 με τους Μάβερικς, έγινε με το πέμπτο υψηλότερο ποσοστό χρήσης της καριέρας του (36,0). Αν και ο ρόλος του μειώθηκε ελαφρώς στην πρώτη πλήρη σεζόν του μαζί με τον Ίρβινγκ, ο Ντόντσιτς ήταν εξαντλημένος μέχρι το τέλος της ήττας με 4-1 από τους Σέλτικς στους τελικούς.
Η ήττα των Λέικερς με 109-97 από τους Γιούτα Τζαζ, τους τελευταίους στη βαθμολογία, την Τετάρτη, έδειξε τι μπορεί να πάει στραβά όταν ο Ντόντσιτς δεν είναι στο απόλυτο επίπεδό του. Ο Ντόντσιτς σκόραρε 29 πόντους με 10 επιτυχίες στις 28 προσπάθειες, ενώ ο Όστιν Ρίβς έμεινε εκτός λόγω τραυματισμού στη φτέρνα τη δεύτερη ημέρα ενός back-to-back. Οι Λέικερς δεν μπόρεσαν να σκοράρουν πάνω από 100 πόντους για δεύτερη φορά φέτος.
«Η δημιουργία σουτ που απαιτείται από τον Ντόντσιτς έχει το κόστος της», δήλωσε ο Ρεντικ μετά την ήττα της Τετάρτης.
Δεδομένου ότι το ποσοστό χρήσης του Ντόντσιτς κινείται πάνω από το 40, αξίζει να δούμε τι συνέβη όταν ο Γουέστμπρουκ και ο Χάρντεν ξεπέρασαν αυτό το όριο.
Η σεζόν 2016-17 του Γουέστμπρουκ με το Όκλαχομα μοιάζει σε κάποια σημεία με την τρέχουσα σεζόν του Ντόντσιτς. Ο αμφιλεγόμενος All-Star γκαρντ είχε ελεύθερο χέρι αφού ο Κέβιν Ντουράντ αποχώρησε για τους Γκόλντεν Στέιτ Ουόριορς στην ελεύθερη αγορά, όπως ακριβώς και ο Ντόντσιτς μετά την καλοκαιρινή αποχώρηση του Τζέιμς στους Φιλαδέλφια 76ers. Εκείνη τη σεζόν, ο Γουέστμπρουκ ηγήθηκε του NBA στο σκοράρισμα, κέρδισε το μοναδικό του βραβείο MVP και οδήγησε μια ομάδα με 47 νίκες. Όλες αυτές οι διακρίσεις είναι εφικτές και για τον Ντόντσιτς φέτος.
Υπάρχουν, ωστόσο, και σημαντικές διαφορές ανάμεσα στους δύο παίκτες. Το ποσοστό πραγματικής ευστοχίας του Ντόντσιτς φέτος είναι 64,4, πολύ υψηλότερο από το 55,4 του Γουέστμπρουκ κατά τη σεζόν του MVP. Επιπλέον, η επίθεση των Λέικερς είναι πολύ πιο αποτελεσματική από εκείνη του Όκλαχομα της σεζόν 2016-17, η οποία κατετάγη 15η παρά την καριέρα του Γουέστμπρουκ.
Όταν το Όκλαχομα έχασε από τη Χιούστον με 4-1 στον πρώτο γύρο των playoffs του 2017, ήταν σαφές ότι η επίθεσή του υπέφερε από ανισορροπία. Στο εμβληματικό Game 2, ο Γουέστμπρουκ σκόραρε 51 πόντους και σούταρε 43 φορές, αλλά η ομάδα του έχασε. Εκείνη η σεζόν θυμάται ως προειδοποιητικό παράδειγμα: μια επίθεση που στηρίζεται σε έναν παίκτη, όσο αποφασισμένος και αν είναι, θα δυσκολευτεί στα playoffs.
Η σεζόν 2018-19 του Χάρντεν μοιάζει περισσότερο με την τρέχουσα πορεία του Ντόντσιτς. Εκείνη τη χρονιά, ο Χάρντεν είχε προσωπικό ρεκόρ καριέρας με 36,1 πόντους κατά μέσο όρο και οδήγησε μια ομάδα με 53 νίκες. Η πραγματική του ευστοχία ήταν 61,6, πολύ κοντά στον σημερινό αριθμό του Ντόντσιτς, ενώ η Χιούστον διέθετε τη δεύτερη καλύτερη επίθεση του NBA.
Εκείνη η ομάδα των Ρόκετς είχε πραγματικές πιθανότητες για τον τίτλο, αλλά τελικά έχασε στον δεύτερο γύρο από τους Γκόλντεν Στέιτ, τους τότε πρωταθλητές, με 4-2. Ο Χάρντεν και ο Κρις Πολ δεν μπόρεσαν να υπερνικήσουν το ταλέντο και την εμπειρία των Ουόριορς, παρότι ο Ντουράντ έλειπε από τον τελευταίο αγώνα της σειράς λόγω τραυματισμού στη γάμπα.
Παρά την επιτυχία τους, η σεζόν 2018-19 των Ρόκετς θυμάται επίσης ως προειδοποιητικό παράδειγμα. Μετά την ήττα από τους Ουόριορς, ο Χάρντεν και ο Πολ φέρεται να συγκρούστηκαν για την έλλειψη κίνησης της μπάλας και την υπερβολική εξάρτηση από τις ισολάτερες επιθέσεις. Οι Ρόκετς αντάλλαξαν τον Πολ πριν από την επόμενη σεζόν.
Μπορεί ο Ντόντσιτς να είναι αυτός; Ένας πρόσφατος πρωταθλητής δίνει ελπίδα
Υπάρχει ένα σχετικό στοιχείο που λειτουργεί υπέρ του Ντόντσιτς και των Λέικερς.
Ο Γκίλτζους-Αλεξάντερ οδήγησε τον Θάντερ στον τίτλο του 2025 με ποσοστό χρήσης 34,8, το υψηλότερο για παίκτη που κατέκτησε τίτλο από το 1967.
Καθώς οι αναλυτικές μέθοδοι βοηθούν στη βελτίωση των σύγχρονων επιθέσεων, πολλές ομάδες αποφάσισαν να ενισχύσουν τους καλύτερους παίκτες τους. Περισσότερες από τις μισές από τις 50 υψηλότερες σεζόν χρήσης από το 1967 έχουν σημειωθεί την τελευταία δεκαετία, και η φετινή εκκίνηση του Ντόντσιτς μπορεί να θεωρηθεί το πιο καθαρό παράδειγμα αυτής της τάσης.
Το NBA έχει επίσης γίνει πιο εξελιγμένο στη μέτρηση του φόρτου εργασίας, με τις προόδους στα δεδομένα παρακολούθησης των παικτών.
«Δεν πιστεύω στο ποσοστό χρήσης», δήλωσε ο Ρεντικ την Τετάρτη. «Το πραγματικό ποσοστό χρήσης είναι καλύτερη προσέγγιση, και αυτό είναι ο χρόνος με την μπάλα. Ο Ντόντσιτς έχει πραγματικά υιοθετήσει το να παίζει περισσότερο χωρίς την μπάλα, και παράγει και πόντους για εμάς.
»Πρέπει να συνυπολογίσεις και όλες τις πιθανές ασίστ που προκύπτουν όταν έχει την μπάλα στα χέρια του και ξεκινά από ενέργειες. [Το ποσοστό χρήσης του] δεν αποτελεί ανησυχία».
Με τον ορισμό που προτιμά ο Ρεντικ, ο Ντόντσιτς είναι πιο κοντά στους άλλους σταρ του πρωταθλήματος. Μέχρι την Τρίτη, κατατάσσεται τέταρτος στο NBA με 9,4 λεπτά κατοχής μπάλας ανά αγώνα.
Αν ο Γκίλτζους-Αλεξάντερ και ο Θάντερ κατάφεραν να ξεπεράσουν τα όρια της χρήσης πριν από δύο χρόνια, μπορεί ένας προσεκτικά παρακολουθούμενος Ντόντσιτς να τα πάει ακόμη παραπέρα αυτή τη σεζόν;
Είναι δίκαιο ερώτημα. Όμως, το Όκλαχομα της σεζόν 2024-25 είχε την καλύτερη άμυνα του NBA, και ο Τζέιλεν Γουίλιαμς ήταν πολύ δυνατή δεύτερη επιλογή στα playoffs. Ακόμη και έτσι, ο Θάντερ, με το φαβορί του ρόλο, πέρασε μόλις από τους Πέισερς σε επτά αγώνες, επειδή το σκοράρισμα και η αποτελεσματικότητα του Γκίλτζους-Αλεξάντερ υποχώρησαν αισθητά προς το τέλος των playoffs.
Παρότι οι Λέικερς της σεζόν 2026-27 δεν διαθέτουν άμυνα σαν του Θάντερ του 2025, έχουν κάποια δομικά και στυλιστικά πλεονεκτήματα που μπορεί να βοηθήσουν τον Ντόντσιτς να τα πάει καλύτερα από τον Γουέστμπρουκ και τον Χάρντεν.
Το σημαντικότερο είναι ότι η ομάδα έχει έναν αποδεδειγμένο δεύτερο σκόρερ και πλέι μέικερ στον Ρίβς, ο οποίος έχει μέσο όρο 24,7 πόντους και 4,7 ασίστ, με στόχο την πρώτη του επιλογή σε All-Star. Ο παραμελημένος συμπαίκτης του Γουέστμπρουκ το 2016-17 ήταν ο Βίκτορ Ολαντίπο, με 15,9 πόντους και 2,6 ασίστ κατά μέσο όρο. Ο Πολ είχε 15,6 πόντους και 8,2 ασίστ ως δεύτερη επιλογή της Χιούστον το 2018-19, αλλά εκείνος και ο Χάρντεν λειτουργούσαν συχνά με τη λογική της σειράς, πριν διαλυθεί η συνεργασία τους.
Ο Ντόντσιτς και ο Ρίβς φαίνεται να είναι πιο φυσικοί στυλιστικοί συμπαίκτες, και δεν έχουν δείξει καμία προσωπική ένταση μεταξύ τους.
Ο ρυθμός είναι ένα ακόμη πιθανό πλεονέκτημα των Λέικερς σε σύγκριση με τους Ρόκετς του Χάρντεν. Η Χιούστον κατετάγη 27η σε ρυθμό το 2018-19, επιβραδύνοντας το παιχνίδι ώστε ο Χάρντεν να επιτίθεται στον αντίπαλό του με ένα πλήθος ατομικών κινήσεων ή να προκαλεί διπλά μαρκαρίσματα που άνοιγαν ελεύθερα τρίποντα για τους συμπαίκτες του.
Οι Λέικερς βρίσκονται φέτος στη μέση της βαθμολογίας ως προς τον ρυθμό, και ο Ντόντσιτς οδηγεί μια πιο ρευστή επίθεση, που έχει δημιουργήσει πολλές ευκαιρίες για γρήγορες επιθέσεις. Το να μένει εμπλεγμένη και δεσμευμένη ολόκληρη η ομάδα είναι καθοριστικό για τη νίκη, όταν ένας παίκτης ελέγχει τόσο μεγάλο μέρος της δράσης όσο ο Ντόντσιτς.
Ωστόσο, οι ελπίδες των Λέικερς στηρίζονται σε μεγάλο βαθμό στην υγεία και την απόδοση των Ντόντσιτς και Ρίβς. Θα χαιρετίζουν πάντα τη συνεπή συνεισφορά σε πόντους από τον σέντερ Ουόλκερ Κέσλερ και από παίκτες όπως ο Κουέντιν Γκράιμς, ο οποίος σημείωσε προσωπικό ρεκόρ καριέρας με 47 πόντους στη νίκη στην παράταση κόντρα στους Σάρλοτ Χόρνετς την Τρίτη.
Κανείς δεν χάρηκε περισσότερο για αυτή την ξεχωριστή εμφάνιση από τον Ντόντσιτς, ο οποίος ανέτρεψε επανειλημμένα τις κλήσεις του Ρεντικ για να δώσει την μπάλα στον έμπειρο γκαρντ στο τελικό σκέλος.
«Ο Γκράιμς βρήκε τον ρυθμό του και μας έφερε πίσω στον αγώνα», είπε ο Ντόντσιτς. «Προσπαθήσαμε να του δώσουμε την μπάλα όπως του άξιζε. Τι καταπληκτικό παιχνίδι».
Ο Ντόντσιτς θα δέχεται συνεχώς ερωτήσεις για την αντοχή και τη φυσική του κατάσταση, μέχρι να κατακτήσει τον πρώτο του τίτλο. Όμως η ικανότητά του στις πάσες και η προθυμία του να μοιράζει την μπάλα είναι από τους καλύτερους λόγους να πιστεύει κανείς ότι ο ίδιος και οι Λέικερς μπορούν να ξεπεράσουν την δύσκολη ιστορία των παικτών με υψηλή χρήση.